«Πεντοζάλη» : Καλομαγειρεμένη κρητική κουζίνα στην Μεσσαριά της Σαντορίνης

Η Μεσσαριά βρίσκεται 3,5 χλμ έξω από τα Φηρά , είναι κυκλωμένη από ελαιώνες και αμπελώνες οι οποίοι παράγουν τη μεγαλύτερη ποσότητα κρασιού στο νησί. Λειτουργούν και δύο οινοποιεία στα οποία ο επισκέπτης μπορεί να δοκιμάσει τις τοπικές ποικιλίες της Θήρας . Εδώ λοιπόν ένας λεβέντης Κρητικός ο κ Γιώργος λειτουργεί το καφενείο- παντοπωλείο «Πεντοζάλη» κοντά στο σχολείο του χωριού και απέναντι από ένα ιστορικό κτίριο της Σαντορίνης το ερειπωμένο αρχοντικό του Σαλίβερου. Ένας μικρός χώρος στο εσωτερικό του καφενείου λειτουργεί και ως παντοπωλείο, όπου θα βρείτε βότανα, κρασί, ρακί και παξιμάδια. Καθίσαμε στις αναπαυτικές  καρέκλες κάτω από τους ευκάλυπτους και ο κ Γιώργος γέμισε το τραπέζι μας με σπιτικούς μεζέδες και παραδοσιακά πιάτα, όλα καλοφτιαγμένα και μελωμένα. Πιάτα χωρίς πλουμίδια και φτιασίδια που σε ηλεκτρίζουν με την αληθινή νοστιμιά τους . Το ντάκος με την ολόφρεσκη ξινομυζήθρα και τις κρητικές ελιές μας συνεπήρε, τα μαυρομάτικα φασόλια με το σπανάκι ήταν η ευχάριστη έκπληξη , η ρεβυθάδα με ξινόχοντρο ένα νόστιμο και υγιεινό πιάτο έτερψε τους γευστικούς μας κάλυκες , άχαστοι βέβαια και οι χοχλιοί στιφάδο. Για τους μύστες της γεύσης προτείνουμε τα αυγά με στάκα αλλά και την ρουστίκ ομελέτα με σύγλινο και απάκι . Η κάβα εκτός από χύμα κρασί ,τσικουδιά και ούζο , προσφέρει και δροσερές μπύρες  από τις οποίες οι δυο ανήκουν στη τοπική ζυθοποιία Donkey.

Info :  Πεντοζάλη , Μεσσαριά, Σαντορίνης , τηλ: 22860/37383 , ώρες λειτουργίας : 2:00μμ-12:00πμ.

 

 

 

Οι αστείρευτες γεύσεις της Κρήτης !!!!

  ☛  Η κρητική κουζίνα  κατά πρώτο και οι ασύλληπτες  ομορφιές της  Μεγαλονήσου  κατά δεύτερο λειτουργούν σαν μαγνήτες για τους τουρίστες που επιλέγουν την Κρήτη για τις διακοπές τους.  Κράτησα σαν  «φυλάχτο»  τις κουβέντες  που  με  είπε ο φίλος  μου ο  Μανολιός από την Ανώπολη Σφακίων , αν θέλεις πραγματικά να γευτείς  την αυθεντική παραδοσιακή κουζίνα του   νησιού θα πρέπει να σταματάς  στα καφενεία των χωριών  ή στα καπηλειά των μικρών πόλεων όπου μαγειρεύουν  οι ίδιοι οι μαγαζάτορες  συνεπικουρούμενοι  από τη   σύζυγο τη  μάνα ή τη  κόρη τους . Βάζουν το τσουκάλι   στη  κουζίνα   με ότι βρεθεί από το  περιβόλι  το κοτέτσι  ή τη στάνη  και χρησιμοποιώντας αγνά υλικά της Κρητικής γης  ελαιόλαδο ,ανθό αλατιού και κρασί     δημιουργούν εξαιρετικά πιάτα  που διακρίνονται για την απλότητα τους .  Ταξίδεψα  πέντε καλοκαίρια  στα Χανιά  και το Ρέθυμνο  για να βρω αυτές τις ανεπιτήδευτες γεύσεις και να φτιάξω το δικό  μου «κρητικό»  καλοκαιρινό τραπέζι  με τις γεύσεις που ξεχώρισα  ύστερα από τόσα  καλούδια που δοκίμασα.  Θα σας πρότεινα λοιπόν όταν βρεθείτε  κάποιο καλοκαίρι στη Κρήτη  να δοκιμάσετε οπωσδήποτε  αρνάκι οφτό στο φούρνο με πατάτες, κατσικάκι αντικριστό  στα κάρβουνα , ντάκο με δροσερή ντομάτα, ελαιόλαδο  και ξινομυζήθρα, τα  πεντανόστιμα  χόρτα  ασκόλυμπροι και   σταμναγκάθι (η τιμή του φτάνει τα7- 8 ευρώ) , τη ζεστή  στάκα που είναι ο ανθός του βουτύρου , κολοκυθοανθούς  γεμιστούς , απάκι ένα διαφορετικό αλλαντικό που  φτιάχνεται   από άπαχο χοιρινό κρέας το οποίο  μαρινάρεται  σε  ξύδι φτιαγμένο από κρασί.  Τσιγαριαστό αρνί που σιγοβράζει  στη κατσαρόλα  μέσα στο ζουμί του με λίγο λάδι,  και γαμοπίλαφο το οποίο δεν είναι απαραίτητο να το δοκιμάσετε σε κάποιο γάμο  το σερβίρουν και σε ταβέρνες  είναι ρύζι βρασμένο μέσα στο ζωμό του κατσικιού .  Και θα κλείσω με τα  υπέροχα ξεροτήγανα…….τραγανά , μελωμένα και πασπαλισμένα με σουσάμι  που μου τα προσέφεραν σε ένα γλέντι γάμου  στην Ανώπολη των Σφακίων . Βέβαια όλα τα παραπάνω θα τα συνοδεύσετε με τσικουδιά  ή   κόκκινο  κρασί το οποίο είναι αρκετά δυνατό στη γεύση και παρασκευάζεται  από τοπικές ποικιλίες του νησιού . 

 

                                  

  

Χανιά : Η εξαίσια παραδοσιακή κρητική κουζίνα

☛ H παραδοσιακή κρητική κουζίνα θεωρώ πως είναι η καλύτερη της Μεσογείου και όλων των Βαλκανίων, την έχω γευτεί κατ΄επανάληψη όλα αυτά τα χρόνια που επισκέπτομαι την Κρήτη. Μου δόθηκε η ευκαιρία να την γνωρίσω σε…βάθος όταν έγινα κουμπάρος στο γάμο του Μιχαλιού και της Ζωής στην Ανώπολη Σφακιών . Ο ουρανίσκος μου απόλαυσε εξαίσιες γεύσεις , που μείναν χαραγμένες στη μνήμη μου  ☛ όπως το σύγκλινο που έφαγα στον Θέρισο (εκεί όπου ο Βενιζέλος ξεκίνησε την επανάσταση το 1905) εξαιρετικά κομμάτια καπνιστού ή τσιγαρισμένου χοιρινού κρέατος, που διατηρούνται μέσα στο λίπος του χοίρου (γλίνα), και τα οποία συνόδευσα με ένα υπέροχο βραστό χόρτο το σταμναγκάθι που μαζεύουν από τις πλάγιες του Ψηλορείτη  ☛  Από τον φούρνο του Ορφανουδάκη στην Ανώπολη (το χωριό της νύφης) δοκίμασα το εξαιρετικό Σφακιανό παξιμάδι που γίνεται το καλύτερο ντάκο , αφού πρώτα το βρέξουν με λίγο νερό μετά το αλείφουν με λάδι ,κρητική μυζήθρα, ρίγανη και τριμμένη ντομάτα  ☛  το ρουστίκ σφακιανό γιαχνί ή τσιγαριαστό αρνίσιο κρέας, σιγομαγειρεμένο στην κατσαρόλα με λάδι και κρεμμύδι, χωρίς καθόλου νερό , ένα φαγάκι που αγαπούν οι ντόπιοι . Βέβαια υπάρχει και ένας άλλος τρόπος ψησίματος του αρνιού , είναι το λεγόμενο "οφτό" ή αντικριστό, το δοκίμασα στο Θέρισο των Χανίων  και μου άρεσε πολύ. Να σας εξηγήσω όμως πως το φτιάχνουν, αφού σφάξουν το ζώο, το τεμαχίζουν σε τέσσερα κομμάτια ,και περνάνε το κάθε κομμάτι του αρνιού σε δυο-τρεις βέργες από ασφένταμο ή κατσοπρύνι που είναι πολύ γερά  ξύλα ή σε δυο μικρές σούβλες και τα τοποθετούν αντικριστά από τη φωτιά για να ψηθούν. Συντηρούν τη φωτιά με ξύλα και κλαδιά για να μην σβήσει, πρέπει να υπάρχει συνέχεια φλόγα και να μην γίνει κάρβουνα. Όπως ψήνεται βλέπεις το λίπος να λιώνει σιγά-σιγά και έτσι το κρέας και νόστιμο γίνεται και πιο υγιεινό. Δεν θα ξεχάσω βέβαια και τα υπέροχα ξεροτήγανα που προσέφερε η οικογένεια της νύφης στο γλέντι του γάμου , κάτι υπέροχα γλυκίσματα από τηγανητά φύλλα τυλιγμένης ζύμης πασπαλισμένα με σουσάμι ,συγγενεύουν γευστικά με τις δικές μας δίπλες ☛  Δεν ξεχνώ τις ιδιαίτερες Κρητικές ομαθιές (ή οματιές ή αματιές) είναι ένα φαγάκι που μας έρχεται από τα χρόνια του Βυζαντίου και μαγειρεύονται μέχρι σήμερα στην Κρήτη. Οι “αιματίαι” των Βυζαντινών παρασκευάζονταν από το παχύ έντερο των χοίρων, τα εντόσθια και το αίμα τους. Έβραζαν και έπηζαν το αίμα και στη συνέχεια γέμιζαν με αυτό τα έντερα στα οποία είχαν ήδη βάλει βρασμένα εντόσθια. Από τον 15ο αιώνα φαίνεται να καθιερώνεται η παρασκευή του φαγητού σύμφωνα με το συνήθη τρόπο αλλά χωρίς το αίμα. Η ονομασία, όμως, διατηρήθηκε. Σήμερα στη Μεγαλόνησο παίρνουν το  χοιρινό έντερο και το γεμίζουν με εντόσθια , πνευμόνι , σπλήνα, καρδιά , συκώτι και ρύζι . Ακολουθεί το μαγείρεμα στη κατσαρόλα  ή στο τηγάνι 

 ☛   Το καλύτερο παγωτό στα Χανιά το φτιάχνει ένας έμπειρος τυροκόμος ο κ Γιαννούλης , είναι παραδοσιακό και  φτιάχνεται από πρόβειο γάλα και άλλα αγνά υλικά της Κρητικής γης . Θα το βρείτε σε κυπελάκι και σε πολλές μοναδικές γεύσεις όπως σοκολάτα, φράουλα, κανταΐφι, μπανάνα, αμύγδαλο, παρφέ βανίλια , τελευταία ο ανήσυχος τυροκόμος κυκλοφόρησε και μια γεύση Κρητικού χαρουπιού!!!

 ☛  Θα κλείσω  με την κρεατότουρτα αυτήν την ρουστίκ πίτα που φτιάχνουν στη Μεγαλόνησο , ξεκίνησε να την φτιάχνει ένας κτηνοτρόφος στα Μεσκλά Χανίων με ότι υλικά διέθετε, ο κόσμος όμως την αγάπησε και την ανέδειξε, σήμερα πλέον κάθε σπίτι φτιάχνει την δική. Κάθε χρόνο γίνεται στο χωριό η Γιορτή της Κρεατότουρτας όπου ο Μορφωτικος Εκπολιτιστικος Συλλόγος Μεσκλών & Ζούρβας μαζί με την βοήθεια των κατοίκων ζυμώνουν πολλές κρεατότουρτες και τις προσφέρουν στον κόσμο . Τα υλικά που χρειάζονται για να φτιαχτεί είναι κρέας αρνιού σε κομμάτια με το κόκκαλο, πηχτόγαλο Χανίων και σπιτικό φύλλο , αν είστε τυχεροί και δοκιμάσετε αυτήν την διαφορετική τούρτα σε κάποιο σπίτι εκεί προσθέτουν και την περίφημη στάκα Χανίων. 

 

Ξεροτήγανα

Το ρακόμελο της Κρήτης

 

στάκα με αυγά

τσιγαριαστό αρνί με σκιουφιχτά μακαρόνια

σταμναγκάθι  και μαραθόπιτα

 

 Εδώ βλέπετε  ένα ομαδικό ψήσιμο  «αντικριστού»

Το "οφτό" ή αντικριστό αρνί 

κολοκυθοανθοί  με γέμιση μυζήθρας

Δυνατό σφακιανό  κρασί (από τοπικές ποικιλίες σταφυλιών ) ξεροτήγανα  και  κρητικά φιστίκια

ζεστή «στάκα» ο ανθός του …..βούτυρου

Στιφάδο  κουνέλι

                             

 

          Μανιτάρια κουμαρίτες από τα Μεσκλά των Χανίων ,   αφού   πρώτα τα τηγανίσουν με παρθένο ελαιόλαδο στη συνέχεια τα σβήνουν με κρασί  

Βραστή γίδα

 

 

            Kρεατότουρτα με μυζήθρα , αρνίσια πλευρά, αλάτι , ρίγανη, στάκα και σουσάμι

                     

                           

Τσιγαριαστό  αρνί

Ασκολύμπροι

Σταμναγκάθι

 Κρεατότουρτα

 

Οι Κρητικές ομαθιές (ή οματιές ή αματιές) είναι ένα φαγάκι που μας έρχεται από τα χρόνια του Βυζαντίου και μαγειρεύονται μέχρι σήμερα στην Κρήτη. Παίρνουν το  χοιρινό έντερο και το γεμίζουν με εντόσθια , πνευμόνι , σπλήνα, καρδιά , συκώτι και ρύζι . Ακολουθεί το μαγείρεμα στη κατσαρόλα  ή στο τηγάνι.

       

               

                        

  

Τσιγαριαστό αρνί

                               

Η κατσούνα που κράταγα στα χέρια μου !!!

Είναι μοναδική εμπειρία να ζήσετε  ένα  Κρητικό γλέντι !!!!!

                                     

     

Ασκορδουλάκοι (ή βολβοί) τουρσί , ένας δύσκολος στη γεύση μεζές της Κρήτης, γιατί είναι πικρός και ξινός, οι ντόπιοι λένε ότι συνοδεύει ιδανικά τη ρακή . Αν μου δινόταν η ευκαιρία δεν θα τον ξαναδοκίμαζα!!!