Πλωμάρι : Το Αθανασιάδειον καφενείο του 19ου αιώνα

☛  Το «Μεγάλο Καφενείο» (Αθανασιάδειον) που βρίσκεται στην προκυμαία του λιμανιού στο Πλωμάρι, είναι ένα από τα πιο μεγαλοπρεπή και χαρακτηριστικά καφενεία του νησιού. Χτίστηκε με δωρεά του Ιωάννη Αθανασιάδη ελληνοδιδάσκαλου στο Μεγάλο Ρεύμα της Κωνσταντινούπολης  και συγγραφέα, που επέστρεψε την εποχή εκείνη στη γενέτειρά του για να επιδοθεί σ’  ένα αξιόλογο κοινωνικό έργο. Τα παλαιότερα χρόνια το Αθανασιάδειον καφενείο  που ήταν μεγαλόχωρο λειτουργούσε και ως αίθουσα πολιτικών συγκεντρώσεων και λαϊκών συνελεύσεων. Κάθε μήνα ερχόταν ο περιπλανώμενος κινηματογραφιστής , που έστηνε τη μηχανή προβολής στην αίθουσα του και πρόβαλε κινηματογραφικά έργα. Αν δεν υπήρχε παροχή ηλεκτρικού ρεύματος λειτουργούσε τη γεννήτρια που είχε μαζί του. Παράλληλα θεατρικά μπουλούκια μέσα από τεράστιες δυσκολίες και με τα πενιχρά μέσα που διέθεταν, επισκεπτόταν το Πλωμάρι για να δώσουν θεατρικές παραστάσεις στο χώρο του καφενείου. Πολλές φορές αντί για εισιτήριο ο κόσμος τους πήγαινε καμιά κότα, αβγά, ζυμωτό ψωμί, χόρτα, και ότι άλλο αγαθό είχε ο καθένας. Να σημειώσουμε εδώ ότι το καφενείο είχε δοθεί κληρονομιά από τον μεγάλο ευεργέτη Αθανασιάδη στον τοπικό Δήμο και τα έσοδα του ενοικίου βάση του όρου, προορίζονταν “Υπέρ σχολών Πλωμαρίου Ιδρυταί» όπως γράφει και η επιγραφή πάνω στο κτίριο στη βόρεια πλευρά του. Το κτίριο παρέμεινε κλειστό για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να ανακαινισθούν ριζικά οι εσωτερικοί και εξωτερικοί του χώροι.

 

 

Ποτοποιία Πιτσιλαδή : Ένα καλοδουλεμένο ούζο με φινέτσα και σπιρτάδα

 

☛    H ιστορία της ποτοποιίας Πιτσιλαδή, ξεκινά αρχές του 19ου αιώνα όταν βρίσκουμε την οικογένεια να ζει στην Πέργαμο της Μικράς Ασίας . Στα μέσα του 19ου αιώνα, ο Παναγιώτης Πιτσιλαδής με την ανταλλαγή των πληθυσμών έφτασε στο Πλωμάρι και ίδρυσε το πρώτο του αποστακτήριο . Το 1892 πήρε την πρώτη επίσημη άδεια λειτουργίας από το τουρκικό κράτος και συνέχισε τη δραστηριότητα της επιχείρησης έως το θάνατο του το 1919. Στα τέλη του ’20 τα προϊόντα της ποτοποιίας κυκλοφορούν πλέον στο εμπόριο με την ετικέτα να απεικονίζει έναν αετό που είναι το σύμβολο της απελευθέρωσης της Μυτιλήνης.  Στα τέλη της δεκαετίας του ’50 η ποτοποιία Πιτσιλαδή αρχίζει να ειδικεύεται μόνο στην παραγωγή του ούζου . Το 1984 η επιχείρηση  περνάει στα χέρια του Γιάννη Κλειδαρά ο οποίος  συνεχίζει μέχρι και τις μέρες μας την παραγωγή του ούζου με την ίδια οικογενειακή συνταγή που δεν έχει αλλάξει από την ίδρυση της ποτοποιίας. Αφού πρώτα μουσκέψουν τον γλυκάνισο και τους σπόρους δημητριακών σε θαλασσινό νερό , ξεκινούν την απόσταξη σε παλιούς χάλκινους άμβυκες σε φωτιά με ξύλα ελιάς χωρίς τη χρήση ζάχαρης για την επίσπευση της απόσταξης. Το ούζο Πιτσιλαδής το δοκιμάζω όταν επισκέπτομαι τη Μυτιλήνη , είναι ένα καλοδουλεμένο ούζο έχει φινέτσα , σπιρτάδα και διακριτική γλυκύτητα. 

Tips : Ούζο Πιτσιλαδή 100% εξ’ αποστάξεως , Πλωμάρι , Λέσβος , τηλ: 22520/32306

                        

Πλωμάρι : Οδοιπορικό στη "πρωτεύουσα του ούζου"

INFO : Δεν θεωρείται τυχαία η  «πρωτεύουσα του ούζου» ( δεν ξεχνώ τις ουζοκατανύξεις κάτω από τη σκιά του αιωνόβιου πλάτανου στην παλιά συνοικία του χωριού με τα όμορφα αρχοντικά να μαρτυρούν την ιστορία αυτού του τόπου )……. ο λόγος για το Πλωμάρι που  χτίστηκε στις αρχές του 18^ου αιώνα  και γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη  στις αρχές του επόμενου  με το εμπόριο και τη  βιομηχανία . Η πόλη διέθετε την εποχή εκείνη  πολλά ελαιοτριβεία, σαπωνοποιεία και  αποστακτήρια ούζου . Η γεωγραφική θέση της Λέσβου, στο σταυροδρόμι της Ευρώπης και της Ασίας, η θάλασσα και το πλούσιο έδαφος επέτρεψαν στους ντόπιους παραγωγούς να φτιάξουν ούζο εξαιρετικής ποιότητας. 

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ : Ο επισκέπτης θα θαυμάσει τα αρχοντικά του Πλωμαρίου που χτίσθηκαν στις αρχές του 19^ου αιώνα  και  το αναπαλαιωμένο σαπωνοποιείο του Ι. Πούλια , ένα κτίριο με αξιόλογη αρχιτεκτονική σημασία που σήμερα λειτουργεί ως πολιτιστικό κέντρο του Δήμου Πλωμαρίου. Την δική τους ιστορική αξία έχουν οι παλιές βρύσες και ο υπεραιωνόβιος πλάτανος που λέγεται ότι φυτεύτηκε το 1813 στην παλιά συνοικία της πόλης με τ’ αρχοντικά. 

ΟΙ ΠΑΡΑΛΙΕΣ : Υπάρχουν πανέμορφες παραλίες στο Πλωμάρι, όπου μπορείτε να απολαύσετε το μπάνιο σας στα καταγάλανα νερά του Αιγαίου. Ο Άγιος Ισίδωρος, με χρυσαφένια αμμουδιά στα ανατολικά, η μεγαλύτερη παραλία της περιοχής, το Αμμουδέλι μία πανέμορφη παραλία με βότσαλο στα δυτικά, ο Ταρσανάς, μικρή παραλία στα ανατολικά της μαρίνας, η Μελίντα, 6 χμ δυτικά, στο δρόμο για το Παλαιοχώρι και η Αγία Βαρβάρα, 4 χμ ανατολικά, μετά τον Άγιο Ισίδωρο, είναι οι κύριες επιλογές για μπάνιο κοντά στο Πλωμάρι.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΟΥΖΟΥ : «Βαρβαγιάννη» ξεπερνά τα 150 χρόνια  και δίνει περισσή αίγλη  στη πρωτεύουσα του ούζου . Ακολουθώντας την επαρχιακή οδό Πλωμαρίου-Μυτιλήνης με κατεύθυνση προς τον Άγιο Ισίδωρο και στο 1^ο χιλιόμετρο θα συναντήσετε τα αποστακτήρια  του ούζου «Βαρβαγιάννη»  ενώ στη πρόσοψη  του κτιρίου βρίσκεται το μουσείο της διάσημης ποτοποιίας . Η στάση είναι επιβεβλημένη για να γνωρίσετε την ιστορία της απόσταξης του πιο διάσημου ελληνικού απεριτίφ . Στο μουσείο εκτίθενται τα πρώτα εργαλεία που χρησίμευαν για την εμφιάλωση και την επικόλληση της διάσημης μπλε ετικέτας και το πρώτο καζάνι που κατασκευάστηκε το 1858 στην Κωνσταντινούπολη, στο οποίο δοκιμάστηκαν μυστικά αιώνων και τεχνικές για να γεννηθούν οι συνταγές της οικογένειας Βαρβαγιάννη. 
 

ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΤΟ ΟΥΖΟ :  Το παραδοσιακό αποστακτήριο « Ούζο Πλωμαρίου Ισιδώρου Αρβανίτου» μετρά 120 χρόνια λειτουργίας . Θα σε "πιάσουν" οι μυρωδιές  του γλυκάνισου και της  μαστίχας μόλις περάσεις στον περίβολο του θρυλικού εργοστασίου μια και οι χειροποίητοι χάλκινοι άμβυκες δουλεύουν πυρετωδώς για την παραγωγή του ούζου . Η ιστορία του Ούζου Πλωμαρίου Ισιδώρου Αρβανίτου ξεκινά το 1894 με την περίφημη συνταγή του ιδρυτή του να φτιάξει ένα μοναδικό ούζο εξαιρετικής ποιότητας συνδυάζοντας τους αρωματικούς σπόρους και τα βότανα της Λέσβου. Σήμερα η οικογένεια Καλογιάννη συνεχίζει την παράδοση του εκλεκτού Ούζου Πλωμαρίου .

FOOD : Στο Πλωμάρι θα βρείτε ένα σημαντικό αριθμό από  μεζεδοπωλεία και ταβέρνες όπου θα απολαύσετε τοπικά πιάτα και φρεσκότατες  θαλασσινές  γεύσεις . Η ταβέρνα « Επτά θάλασσες» (τηλ: 697 719 4925) με θέα τη μαρίνα και το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου προσφέρει εξαιρετικά μεζεδάκια για το ούζο όπως αχινοσαλάτα , γαρίδες σαγανάκι ,σαρδέλες καλλονής, γεμιστούς κολοκυθοανθούς , φασόλια πιάζ και αμπελοφάσουλα. Στη «Απόλαυση» (τηλ: 2252 033193) στη παραλία Πλωμαρίου θα δοκιμάσετε καλοφτιαγμένες θαλασσινές γεύσεις και τοπικές λιχουδιές . Στη «Μαμά Κατερίνα» (τηλ: 697 370 0662 ) στη παραλία Αμουδέλι θα βρείτε μαγειρεμένα σπιτικά φαγητά  και κάποιες τοπικές σπεσιαλιτέ. 

ΤΟΥΛΟΥΜΟΤΥΡΙ ΕΝΑ ΥΠΕΡΟΧΟ ΤΥΡΙ : Το τουλουμοτύρι είναι ένα νόστιμο και πικάντικο τυροκομικό προϊόν  που δεν το βρίσκεις εύκολα  παρά μόνο στα νησιά του Βορείου Αιγαίου και ιδιαίτερα στο νησί της Μυτιλήνης . Το όνομα του προέρχεται από την τουρκική λέξη Tulum που σημαίνει δέρμα ( τα τουλούμια τα κατασκεύαζαν για τη μεταφορά και τη φύλαξη ελαιόλαδου ή κρασιού, και για την παρασκευή του τουλουμίσιου τυριού )  και την ελληνική λέξη τυρί γιατί ωριμάζει και διατηρείται μέσα σε ασκούς από δέρματα ζώων. Είναι τυρί με κοκκώδη υφή, υπόλευκο χρώμα εως κιτρινωπό, ελαφρά όξινη και πικάντικη γεύση. 

Δοκίμασα το τουλουμοτύρι στο Λισβόρι  της Μυτιλήνης  ένα χωριό που φημίζεται για τα τέσσερα προϊόντα που παράγει , για τα πιο αρωματικά λάδια της Λέσβου , για τον γλυκάνισο αυτό το  αρωματικό φυτό που οι σπόροι του χρησιμοποιούνται στην παρασκευή ούζου , για το νοστιμότατο τουλουμοτύρι και για τα ξακουστά παξιμάδια που γίνονται από ντόπια σιτάρια. Το τουλουμοτύρι το φτιάχνει ένας μάστορας του είδους ο τυροκόμος Παναγιώτης Χαδεμένος και το χρησιμοποιούν εδώ ως συνοδευτικό του ούζου, το συνδυάζουν όμως με σαλάτες και με φρούτα (σύκα και σταφύλια) . Προσωπικά  μου άρεσε πολύ και με τις χάχλες , μια μορφή τραχανά που φτιάχνουν στο νησί σε σχήμα βαρκούλας και τις γεμίζουν με τυρί και ντομάτα.