Τα παραδοσιακά καφενεία που μερικά από αυτά έχουν συμπληρώσει έναν αιώνα ζωής , αποτέλεσαν για πολλές δεκαετίες το βασικό κύτταρο του κοινωνικού ιστού της νεότερης Ελλάδας . Μαγαζιά που έμειναν αναλλοίωτα στο χρόνο, κρυμμένα σε στενά σοκάκια , μικρές πλατείες , λαϊκές συνοικίες , ή ακόμα και σε κεντρικά σημεία των πόλεων . Αποτέλεσαν τόπο συνάντησης για εργάτες , συνταξιούχους , συγγράφεις , ποιητές αλλά και για περαστικούς που ήθελαν να παίξουν τάβλι , πρέφα και ξερή απολαμβάνοντας τον καφέ τους . Το πρωινό ξεκινά με μοσχοβολιστό ελληνικό καφέ( σε μερικά από αυτά τον ψήνουν ακόμη στη χόβολη) και τον συνοδεύουν με παραδοσιακά λουκούμια και χειροποίητα γλυκά. Καθώς περνάει η μέρα, ο καφές δίνει τη θέση του στο ούζο, το τσίπουρο και το κρασί με συνοδεία νοστιμότατων μεζέδων.
Όταν ο διάσημος Δανός παραμυθάς και περιηγητής, Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, ήρθε το 1841 στην Αθήνα επισκέφθηκε ελληνικά καφενεία, εντυπωσιάστηκε όμως από την «Ωραία Ελλάδα» που τη χαρακτήρισε ως ένα από τα πιο πολυτελή καφενεία που έχει δει σε όλη την Ευρώπη.
{ Η Αθήνα έχει μερικά ελληνικά ή μάλλον τουρκικά καφενεία κι εκτός από αυτά ένα καινούργιο ιταλικό, τόσο μεγάλο και κομψό , που θα έκανε εντύπωση ακόμα και στο Αμβούργο και το Βερολίνο. Σε σύγκριση με αυτό το πολυσύχναστο café Greco της Ρώμης μοιάζει τόσο μικρό που νομίζεις ότι θα μπορούσε να χωρέσει ολόκληρο κάτω από τη σκάλα του. Εδώ είδα νεαρούς Έλληνες με εθνικές στολές σφιγμένους όμως τόσο πολύ , που σίγουρα θα είχαν μελανιάσει τα πλευρά τους. Παίζαν μπιλιάρδο καπνίζοντας , φορώντας γάντια και κρατώντας lorgnet. Αυτοί ήταν οι πραγματικά οι Έλληνες δανδήδες. Δεν είχαν παρά να αλλάξουν τα κουστούμια τους , για να περάσουν για αργόσχολοι νέοι σε μια οποιαδήποτε μεγαλούπολη της Ευρώπης. Στη γωνιά του δρόμου ένα σωρό Μαλτέζοι χαμάληδες χαίρονταν τον ήλιο σαν τους συνάδελφους τους στη Κοπεγχάγη. }
ΧΑΝΣ ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΑΝΤΕΡΣΕΝ
(«Οδοιπορικό στην Ελλάδα»)
